Η κατάσταση υγείας του παιδιού είναι διαρκώς η βασική μας προτεραιότητα. Στην Ελλάδα, όπως ακριβώς παντού, οι μαμάδες και μπαμπάδες δοκιμάζουν ένα μείγμα άγχους και ευθύνης ενώπιον στους ιατρικούς ελέγχους και τους εμβολιαστικά προγράμματα. Αντικείμενο αυτού του κειμένου είναι να παρέχει μια εφαρμόσιμη και ρεαλιστική καθοδήγηση για το πώς ακριβώς εφαρμόζεται ο νεότερος παιδιατρική εξέταση, με γνώμονα την καθημερινότητα των οικογενειών στην Ελλάδα. Θα αναλύσουμε από κοινού τη σπουδαιότητα των τακτικών εξετάσεων, το περιεχόμενο τους για κάθε ηλικιακή ομάδα και με ποιον τρόπο έχουμε τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε όλη αυτή τη πορεία με αυξημένη αυτοπεποίθηση και ελαφρύτερο στρες.
Η Αξία του Συστηματικού Παιδιατρικού Εξετασμού
Συνηθίζουμε να αναζητούμε τον παιδίατρο αποκλειστικά όταν ο πυρετός εμφανίζεται ή ο βήχας δεν σταματά. Η προληπτικής φύσης φροντίδα παρ’ όλα αυτά, οι επισκέψεις που λαμβάνουν χώρα ενώ το παιδί είναι καλά, είναι που έχουν σημασία. Αυτές οι συναντήσεις δεν είναι μόνο μια σύντομη αξιολόγηση βάρους και ύψους. Συνιστούν η ευκαιρία για τον γιατρό να αξιολογήσει την συνολική ανάπτυξη του παιδιού – το οργανισμό, το πνεύμα, τα συναισθήματα και την κοινωνική του ανάπτυξη του – σε καίρια φάσεις της πορείας του. Συνηθίζω να τις αντιλαμβάνομαι σαν κεφάλαια στην υγεία του μέλλοντος.
Μέσα από αυτούς τους ελέγχους, προλαμβάνονται προβλήματα πριν καν γίνουν εμφανή. Ο παιδικός γιατρός μπορεί να αντιληφθεί μια υστέρηση στην ανάπτυξη, ένα ζήτημα με τη σίτιση, ή ακόμη και πρώιμα σημάδια για δυνητικό χρονίζον πάθηση. Ακόμα, είναι η κατάλληλη ώρα για εμάς τους ίδιους τους γονείς να συζητήσουμε για κάθε τι μας ανησυχεί: τον ύπνο και ξεκούραση του παιδιού, τη σίτιση του, τη αντιμετώπιση του ή προβληματισμούς ασφάλειας. Παίρνουμε οδηγίες που λαμβάνουν υπόψη το εθνικό σύστημα υγείας και τον τρόπο διαβίωσης μας.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών στην Ελλάδα
Τα εμβόλια είναι βασικό κομμάτι του προληπτικού ελέγχου. Στην Ελλάδα λειτουργεί ένα καθιερωμένο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών που εφαρμόζεται τα παιδιά από τη γέννηση μέχρι την εφηβεία. Εγώ ο ίδιος στηρίζομαι αυτό το πρόγραμμα, γιατί θωρακίζει ταυτόχρονα το τέκνο μου και την κοινωνία γύρω του, περιορίζοντας τη διασπορά σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων.
Το πρόγραμμα ενσωματώνει εμβόλια για ασθένειες όπως η φυματίωση, η ηπατίτιδα Β, η διφθερίτιδα, ο τέτανος, η κοκκύτη, ο ινφλουέντζα τύπου Β, η πολιομυελίτιδα, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η ερυθρά και ο ιός του ανθρώπινου κονδυλώματος (HPV). Ο γιατρός σας είναι αυτός που σας καθοδηγεί για το χρονοδιάγραμμα κάθε εμβολιασμού, απαντά στις ερωτήσεις σας και διασφαλίζει ότι όλα γίνονται στην κατάλληλη ηλικία. Είναι σημαντικό να του κοινοποιείτε ανοιχτά οποιεσδήποτε αμφιβολίες έχετε, ώστε να αποκτήσετε ξεκάθαρες και επιστημονικά τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Το Πλάνο Ελέγχων ανά Ηλικιακή Κατηγορία
Στην Ελλάδα, γενικά ακολουθούμε ένα συνηθισμένο πρόγραμμα ελέγχων. Συσχετίζεται συχνά με το βιβλιάριο υγείας του παιδιού και το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών. Το πρόγραμμα αυτό έχει σχεδιαστεί για να πιάνει τις πιο ουσιαστικές φάσεις ανάπτυξης. Όταν αντιλαμβανόμαστε τι ακριβώς συμβαίνει σε κάθε ηλικία, είμαστε πιο προετοιμασμένοι και η επίσκεψη είναι πιο ήρεμη και λιγότερο τρομακτική για όλους.
Νεογνό μέχρι 24 Μηνών
Τα πρώτα δύο χρόνια περιλαμβάνουν τις πιο συχνές επισκέψεις. Και είναι αναμενόμενο, γιατί ο ρυθμός ανάπτυξης είναι πολύ γρήγορος. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται συχνά τον πρώτο μήνα (συνήθως στις 2 εβδομάδες και στον 1ο μήνα) και μετά στους 2, 4, 6, 9, 12, 18 και 24 μήνες. Σε κάθε μία, ο παιδίατρος θα μετρήσει το βάρος, το ύψος και την περίμετρο του κεφαλιού. Θα εξετάσει και την ψυχοκινητική εξέλιξη: πότε κρατάει το κεφάλι, γυρίζεται, κάθεται, μπαμπαλίζει ή περπατά. Θα μιλήσει για τους εμβολιασμούς της ηλικίας. Είναι επίσης η περίοδος που αναφερόμαστε για το θηλασμό, την εισαγωγή των πρώτων στερεών τροφών και την ανάγκη για συμπληρώματα, όπως η βιταμίνη D.
Προσχολική και Σχολική Ηλικία (2-6 ετών)
Μετά τα δύο χρόνια, οι επισκέψεις μειώνονται σε ετήσιες. Συνήθως γίνονται γύρω στα 3, 4, 5 και 6 χρόνια, λίγο πριν την είσοδο στο δημοτικό σχολείο. Εδώ η προσοχή στρέφεται στον λόγο, στις κοινωνικές δεξιότητες, στην ψυχοκινητική ωριμότητα και στην προετοιμασία για το σχολείο. Οι έλεγχοι της όρασης και της ακοής γίνονται πιο λεπτομερείς. Προσωπικά, πάντα γράφω μια λίστα με ερωτήσεις πριν από την επίσκεψη, για να μην ξεχάσω να ρωτήσω για τη διατροφή ή κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά που παρατήρησα.
Εφηβικά Χρόνια (12-18 ετών)
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι οι τακτικοί έλεγχοι τελειώνουν μετά την παιδική ηλικία https://shiningcrowncasino.gr/. Αυτό είναι λανθασμένο. Η εφηβεία είναι μια περίοδος έντονων σωματικών και συναισθηματικών αλλαγών. Ο ετήσιος έλεγχος για έναν έφηβο δεν έχει να κάνει μόνο με την ωρίμανση και τους εμβολιασμούς (όπως το εμβόλιο HPV). Αφορά και θέματα ψυχικής υγείας, πίεσης από συνομηλίκους, ασφαλούς χρήσης του ίντερνετ, διατροφής και άσκησης. Είναι μια ευκαιρία για τον έφηβο να μιλήσει ιδιωτικά με τον γιατρό και να αναλάβει σταδιακά την ευθύνη για την υγεία του.
Τι Περιλαμβάνει Μια Κλασική Εξέταση Ελέγχου;
Για να μην υπάρχουν απρόοπτα, ας δούμε τι πραγματοποιείται τυπικά σε μια προληπτικού ελέγχου επίσκεψη. Κατ’ αρχάς, ο γιατρός θα ενημερώσει το ιατρικό ιστορικό και θα ρωτήσει αν υπήρξαν νέα σημάδια ή διαφορές από την προηγούμενη φορά. Κατόπιν γίνεται η ολοκληρωμένη σωματική εξέταση. Αυτή αποτελείται από τα ακόλουθα:
- Σωματομετρικά Στοιχεία:
- Σωματική Αξιολόγηση:
- Ανάπτυξη και Συμπεριφορικά:
- Συμβουλές:
Χρήσιμες Συμβουλές για Γονείς
Η προεργασία είναι αυτό που μετατρέπει μια επίσκεψη στον παιδίατρο από ένα αγχωτικό καθήκον σε μια ομαλή διαδικασία. Με τα χρόνια, έχω διαπιστώσει ότι κάποια εύκολα πράγματα χρησιμεύουν πολύ. Αρχικά, κρατήστε ένα τετράδιο ή αξιοποιήστε μια εφαρμογή στο κινητό σας για να καταγράφετε ερωτήσεις καθώς σας έρχονται μεταξύ δύο επισκέψεων. Μην ξεχάσετε να πάρετε μαζί σας το βιβλιάριο υγείας, τον φάκελο του παιδιού και μια λίστα με τα φάρμακα που παίρνει.
Είναι σκόπιμο να προετοιμάζετε και το ίδιο το παιδί. Επικοινωνήστε του, ανάλογα με την ηλικία του, και εξηγήστε του ότι θα πάτε να δείτε τον γιατρό για έναν έλεγχο. Του διευκρινίζετε ότι ίσως χρειαστεί να μετρηθεί και ότι μπορεί να υποβάλει ο ίδιος ό,τι θέλει. Η αλήθεια μειώνει το άγχος. Και τέλος, μην φοβάστε να απαιτήσετε διευκρινίσεις αν κάτι δεν σας μοιάζει ξεκάθαρο. Ο παιδίατρός σας είναι ο σύμμαχός σας σε αυτό το θέμα.
- Κρατήστε έναν κατάλογο:
- Κοινοποιήστε για αλλαγές:
- Συμπεριλάβετε το παιδί:
- Οργανώστε τα χαρτιά:
Επιτήρηση της Προόδου και Ανίχνευση Δυσκολιών
Οι αξιολογήσεις δεν είναι μόνο για αριθμούς και εμβολιασμούς. Ένα άλλος λόγος τους είναι να ελέγξουν την πλήρη εξέλιξη του παιδιού. Δηλαδή, να βεβαιωθούμε ότι πλησιάζει τα αναπτυξιακά σημεία σε λογικό διάστημα. Τα συγκεκριμένα τα στάδια αφορούν στην κινητική ανάπτυξη, τον λόγο και την επικοινωνιακή ικανότητα, τα συγκινήσεις και τις κοινωνικές ικανότητες, καθώς επίσης και τη γνωσιακή επάρκεια. Ο παιδίατρος αξιοποιεί συγκεκριμένες ερωτήματα και παρατηρήσεις για την εν λόγω την αποτίμηση.
Αν κατά τη περίοδο του ελέγχου προκύψει μία ανησυχία, δεν πρέπει να ανησυχήσουμε. Συνήθως τούτο σημαίνει ότι θα υπάρξει πιο ενδελεχής παρακολούθηση ή θα μας προτείνει μια εξειδικευμένη εκτίμηση από έναν ειδικό, όπως παιδοψυχίατρο ή λογοθεραπευτή. Η πρώιμη ανίχνευση είναι το πιο σημαντικό. Όσο νωρίτερα ανακαλυφθεί μια δυσκολία, τόσο πιο αποδοτική μπορεί να είναι η βοήθεια που θα πάρει το παιδί. Το βλέπω σαν να διαθέτουμε έναν χάρτη: αν ξέρουμε νωρίς αν υπάρχει παρεκτροπή, μπορούμε να ανακαλύψουμε πιο εύκολα τον κατάλληλο δρόμο.
Η Σχέση με τον Παιδίατρο: Μια Σύμπραξη Εμπιστοσύνης
Η ανάθεση του παιδίατρου και η δημιουργία μιας καλής σχέσης μαζί του αποτελεί το ουσιώδες βήμα. Εσείς οι ίδιοι κατανοείτε το παιδί σας περισσότερο από όλους. Ο παιδίατρος ξέρει την ιατρική γνώση. Η τέλεια σχέση είναι μια συνεργατική σχέση που θεμελιώνεται σε αμφίδρομο σεβασμό και ανοιχτή επικοινωνία. Χρειάζεται να αισθάνεστε άνετα να μιλάτε ακόμα και για τις πιο “τετριμμένες” ή “αστείες” έννοιες σας. Η συγκεκριμένη η διαφάνεια είναι που επιτρέπει τον ιατρό να σας αντιληφθεί καλύτερα και να σας υποστηρίξει πιο ουσιαστικά. Μη διστάσετε να ψάξετε και να ανακαλύψετε έναν γιατρό που συμβαδίζει με τον τρόπο σκέψης και τις ιδανικά της οικογένειάς σας. Θεωρείται μια τοποθέτηση που αξίζει τον κόπο.